Özel Dedektiflik Yasal mıdır ?

Özel dedektif yasal mıdır

ÖZEL DEDEKTİFLİK YASAL MIDIR?

Özel dedektiflik yasal mıdır?, yasa koyucu kolluk kuvvetleri sisteminin işeyişinin engellenmesi ve bozulması suçuyla verilerin yok edilmesi veya değiştirilmesi suçuyla bilişim sistemlerinin yalnızca veri ve yazılımlarından oluşan soyut unsurlarını koruma altına almamış aynı zamanda istihbarat teşkilatlarının somut unsuru olan gizlilik kısmını da koruma altına almıştır. Bu nedenle suçlarla korunan hukuksal değerler karma bir nitelik göstermektedir ve özel dedektiflik yasaldır.

Her suç tipi birlikte değerlendirildiğinde bu suçlarla korunan hukuksal değer genel olarak, dedektif sistemi ve/veya istihbarat sistemlerinin içerdiği veriler üzerinde tasarruf yetkisi bulunan dedektifler, verilerle oluşturulan yazılım, ekonomik bilgiler, suç çalışmaları gibi değerlere sahip engel, arıza ya da gecikme olmadan ulaşması ve kullanılmasındaki çıkarıdır. Bir başka deyişle hem özel dedektiflik yasal mıdır?, sorusunun hem de bu sistem içerisinde yer alan verilerin veya diğer unsurların sağlam ve güvenli bir şekilde çalışabilirliği korunmaktadır.

İstihbarat sistemi

Ancak bazı durumlarda failin hareketinin her iki fıkradaki suç tipine de girmesi halinde örneğin, değiştirilen kişisel verinin sistemi de bozması ya da engellemesi durumunda olduğu gibi, failin kastının belirlenebilmesi için bu suçlarla korunan hukuksal değerlerin de ayrı ayrı ortaya konulması gerekir. Zira özel dedektiflik bu fıkrada verilerden söz edilmeksizin doğrudan istihbarat sisteminin kendisi suçun konusu yapılmaktadır, ayrıca dedektiflik sistemine zarar verilmesi neticesinde içerdiği verilerin de zarara uğraması ya da en azından ulaşılmaması sonucu da kendiliğinden gerçekleşeceği için 2. fıkradaki suç tipine nazaran daha ağır bir ceza öngörülmüştür. Bu da Özel dedektiflik yasal mıdır? sorusunun bize 1. fıkrada istihbarat sisteminin kesintisiz ve sağlıklı bir şekilde çalışmasının korunduğunu göstermektedir.

Öğretide ise 1. fıkrada yer alan suçla korunan hukuksal istihbarat sistemi değerinin ne olduğu konusunda çok sayıda farklı görüş olmakla beraber bunların dedektiflik hizmetlerinde birbirine yakın görüşler olduğunu ifade etmeliyiz. Buna göre sistemin doğru şekilde faaliyetine devam etmesi ve haberleşme özgürlüğü, mal varlığı hakkı ve istihbarat sistemlerinin zarar görmeden işler halde bulundurulmasındaki toplam yarar, mülkiyet hakkı ve teknolojik gelişim özgürlüğü, dedektif sisteminin güvenliğiyle mülkiyet hakkı, veri güvenliği ve sistemin güvenliği, sistemin işleyişi ve özellikle donanım yanı sistemin güvenliği bu suçla korunan hukuksal değerler olarak gösterilmektedir.

Dedektif sistemi

TCK’da yer alan bir maddenin 2. fıkrasındaysa suçun konusunu oluşturmakta ve verilerin varlığının ortadan kaldırılmasına ve verilere erişimin engellenmesine yönelik hareketler suç haline gelmektedir. Özel dedektiflik yasal mıdır?, özel halk yaşamının işleyişini bozmayacağı ve engelleyemeyeceği için suç değildir ve yasaldır. Dolayısıyla bu suç tipleriyle uğraşma ve verilerin varlığı, düzgünlüğü, özel dedektif doğruluğu ve erişebilirliği korunmaktadır. Buna göre korunan veriler dedektif sisteminin işleyişine ilişkin veriler olmayıp sistemin içerisinde bulunan, ancak dedektif sistemin işleyişine etkisi olmayan verilerdir. Zira istihbarat sisteminin işleyişini etkileyecek verilere müdahale halinde uygulanması gerekecektir. Bir başka deyişle dedektiflik, istihbarat sisteminin içinde yer alan; ancak sistemin yapı taşı olmayan kişisel verileri korumaktadır.

TCK’nın bir maddesinde suç tipiyle korunan hukuksal değer konusunda belirtmek istediğimiz bir diğer husussa gene TCK maddelerindeki benzer eylemleri içeren özel dedektiflik yasal mıdır sorusuyla, suç tiplerinin arasındaki farkın özellikle korunan hukuksal değerlerden kaynaklandığıdır. Yukarıda belirttiğimiz üzere verilerin varlığı, düzgünlüğü, doğruluğu ve erişebilirliği korunmakta ve kişisel verilerin bizzat kendisi korunmaktadır. Buradan hareketler özel dedektiflik hizmetlerinde hiçbir ayrım yapılmaksızın her türlü veri suçun konusunu oluşturabilmektedir. Öte yandan her türlü yer ve araçta dedektiflik hizmetlerinde kayıtlı kişisel veriler suçun konusunu oluşturuyorken, yalnızca istihbarat sistemlerinde yer alan veriler suçun konusu oluşturmaktadır.